DICOMOSA
Diagnóstico Conductual e Molecular Aplicado á Saúde

Liña de Investigación 1 - Estudo xenético e epigenético da Incongruencia de xénero.

A incongruencia de xénero (IG) defínese como un convencemento íntimo e profundo de discrepancia entre o sexo asignado ao nacer e o xénero (ICD-11). É un trazo humano complexo asociado a factores sociais, hormonais, xenéticos e epigenéticos, que orixinan á súa vez un perfil neuropsicolóxico específico. Desde o grupo DICOMOSA analízase a integración de datos xenéticos, epigenéticos, conductuales, neuropsicolóxicos e cerebrais na poboación transgénero adulta e xuvenil, antes e despois do tratamento hormonal cruzado. Unha das hipóteses actuais do noso grupo suxire que a IG podería estar relacionada cunha diferenciación sexual diferente do cerebro, non concordante co sexo asignado ao nacer, como resultado de cambios na secuencia de ADN dos xenes dos receptores de estrógenos ?-? e o xene do receptor de andrógenos, así como da aromatasa, encima responsable da conversión dos andrógenos en estrógenos a nivel cerebral. Estes cambios na secuencia do ADN implicarían unha variabilidade na sensibilidade dos receptores hormonais, provocando á súa vez unha vulnerabilidade xenética.

Liña de Investigación 2 - Estudo citogenético e molecular en persoas con alteracións cromosómicas ou génicas que afectan á conduta.

Desde 1990 estudáronse diferentes patoloxías, sendo a síndrome de Turner a mellor desenvolvida. Determináronse un gran número de mosaicos ocultos, presenza do cromosoma E, alteracións estruturais que afectan ao centrómero dos cromosomas X e E, e presenza de fragmentos non detectados mediante citogenética clásica. O estudo molecular ha permitido establecer unha gran variabilidade na dotación cromosómica dos individuos Turner que, en parte, permite explicar a súa alta variabilidade fenotípica, tanto morfológica como conductual.

Liña de Investigación 3 - Fraxilidade física e cognitiva no envellecemento.

O rápido envellecemento da poboación mundial está a causar un forte impacto sobre a sociedade e a saúde. Unha maior esperanza de vida pode acompañarse de vivir máis anos con enfermidades neurocognitivas, o que se traduce nunha redución da calidade de vida e un maior incremento na demanda sociosanitaria. Dada a gran heteroxeneidade da deterioración funcional no envellecemento, o concepto de fraxilidade introduciuse para representar de maneira máis adecuada a idade biolóxica fronte á cronolóxica. Ademais, a fraxilidade física pode acompañarse dun certo grao de deterioración cognitiva. Dado que nas súas fases iniciais a fraxilidade pode ser revertida, a súa detección de forma temperá é crucial. Nesta liña de investigación profundamos nos mecanismos fisiopatológicos que dan lugar á fraxilidade en adultos maiores, e desenvolvemos biomarcadores que permitan a súa detección de forma precoz.

Liña de Investigación 4 - Nanotoxicología.

A industria da nanotecnoloxía atópase en pleno desenvolvemento e a cantidade de produtos de consumo que conteñen nanomateriales (NM) crece exponencialmente. Os NM utilízanse para múltiples aplicacións incluíndo, entre outras, en cosmética, hixiene, alimentación, electrónica, enerxía, construción, pinturas, téxtiles, e un crecente número de produtos para uso biomédico. Por iso, resulta de crucial importancia determinar as consecuencias da interacción dos NM cos sistemas biolóxicos, a fin de garantir o seu uso de forma segura tanto para consumidores e pacientes como para traballadores. Nesta liña de investigación determínanse os efectos a nivel celular e molecular da exposición a distintos NM, profundando nos seus mecanismos de acción e analizando os factores que inflúen no seu biocompatbilidad.

Liña de Investigación 5 - Seguridade ambiental e ocupacional.

Os seres humanos estamos expostos a unha gran variedade de axentes químicos, presentes no medio ambiente que nos rodea, nos produtos que utilizamos de forma habitual, e tamén en ocasións como consecuencia dos labores ocupacionais. A análise mediante biomarcadores dos efectos que estes axentes potencialmente poidan causar sobre a saúde humana - especificamente sobre o desenvolvemento de patoloxías a medio ou longo prazo, particularmente aquelas que implican ao sistema nervioso- así como a determinación dos factores que determinan a susceptibilidade ante estes efectos, son o principal obxectivo desta liña de investigación.